Środowiskowe Domy Samopomocy - strona główna
Dziś mamy: 2017.08.20, imieniny obchodzą: Bernard, Samuel

BIBLIOTERAPIA

Biblioterapia (biblion – książka; therapeuo- leczę) ma swoje źródła już w epoce antycznej. Rozkwit filozofii i nauk pokrewnych przyczynił się do wzrostu piśmiennictwa. Zaczęły powstawać pierwsze biblioteki, które z upływem lat cieszyły się coraz większym uznaniem. Edukacja w zakresie umiejętności pisania i czytania szybko przynosiła pozytywne efekty. Coraz szersze kręgi ówcześnie żyjących mogły korzystać z dzieł, przedstawiających treści różnorodnej tematyki oraz przekazywać je potomnym. Najbardziej znaną i największą zarazem w tamtym okresie była założona przez króla Egiptu i jego syna Biblioteka Aleksandryjska. Znajdowały się w niej zbiory pochodzące z różnych kultur i cywilizacji. Jako największa składnica literatury tamtejszych czasów, już wówczas, za hasło przewodnie przyjęła słowa „literatura lekarstwem dla duszy”. Jak więc widać pozytywne właściwości literatury doceniane były już w starożytności.

 

Mijały długie lata, prądy kulturowe i epoki literackie zmieniały się, literatura jednak zawsze zachowywała swoją aktualność i ponadczasowość. Nigdy również nie zabrakło zainteresowania czytelników, którzy w literaturze odnajdywali zaspokojenie ciekawości, ale często również spokój oraz chwilę odprężenia. Biblioterapia, choć stosowana nieświadomie, była więc znana już naszym przodkom. Zaliczona do jednej z form terapeutycznych została natomiast dopiero kilkadziesiąt lat temu.

 

Jedną z ciekawszych definicji tego pojęcia  podaje „Encyklopedia współczesnego bibliotekarstwa polskiego”. Autorzy przedstawiają biblioterapię jako „(…) dział psychologii czytelnictwa znajdujący się również w sferze zainteresowań medycyny, pedagogiki i socjologii. Zakłada wykorzystanie książek i czasopism do regeneracji systemu nerwowego i psychiki człowieka chorego. Bada także możliwość profilaktycznego traktowania książki i czytelnictwa w szerszych zbiorowościach społecznych. Obiektem działania biblioterapii są pacjenci szpitali i sanatoriów oraz chorzy indywidualni, przebywający stale w domu. W zakres biblioterapii wchodzi działalność praktyczna w dziedzinie oddziaływania książki w różnych środowiskach społecznych poprzez odpowiedni dobór lektur oraz metod i form pracy z czytelnikami wymagającymi szczegółowej opieki ”. [K. Głąbiowski, B. Świderski, H. Więckowska, Encyklopedia współczesnego bibliotekarstwa polskiego., s.81].

 

Wieloletnie doświadczenia związane z rozwojem biblioterapii przyczyniły się do podzielenia jej na następujące rodzaje:

  • biblioterapia klasyczna – zalecana jest osobom bez zaburzeń somatycznych i emocjonalnych;
  • biblioterapia kliniczna – jest stosowana wobec pacjentów u których chce się osiągnąć wgląd we własne uczucia i doznania, ma rodzaj psychoterapii;
  • biblioterapia instytucjonalna – skupia się głównie na prezentowaniu choremu informacji o jego dolegliwościach oraz podejmuje próby zrelaksowania pacjenta.

 

Jak wskazuje Ewelina Konieczna „biblioterapia jest stosowana najczęściej do celów rewalidacyjnych, resocjalizacyjnych, profilaktycznych i ogólnorozwojowych”. Kontakt z literaturą  umożliwia w tym przypadku estetyczne wychowanie jednostki. Biblioterapia nie służy wyeliminowaniu schorzeń, jej zadaniem jest bowiem skupianie się obszarach świadomości, które nie zostały dotknięte defektem oraz uaktywnienie ich w taki sposób, by wspierały właściwe funkcjonowanie jednostki. Właściwie prowadzona wpływa na poprawę jakości życia, w którym objawy chorobowe nie stanowią przeszkody w codziennej aktywności.

 

Wpływając na kształtowanie nowych postaw społecznych biblioterapia jest niejako czynnikiem ułatwiającym proces resocjalizacji wtórnej. Mając to na uwadze istotnym wydaje się podkreślenie funkcji, jakie ona spełnia:

  • kompensacyjna – pomaga przywrócić choremu utracony sens życia;
  • profilaktyczna – skupia się głównie na zagospodarowaniu wolnego czasu;
  • wychowawcza – skłania do podejmowania określonego rodzaju zamierzonych czynności;
  • utylitarna – pomaga w pracy nad pokonywaniem barier i trudności utrudniających wykonywanie zadań wynikających z codziennego życia;
  • informacyjna – służąca informowaniu pacjenta celem uświadomienia rodzaju niepełnosprawności i ograniczeń z niej wypływających.

 

Ponadto mówić można jeszcze o wielu, równie ważnych, choć nie wymienionych wyżej funkcjach, tj. relaksacyjna, kształcąca, uwrażliwiająca czy ideologiczna. Te również wpływają na odmianę sposobu myślenia o rzeczywistości oraz pozwalają na pozytywne postrzeganie osoby i tego co jej dotyczy. Pedagogiczne podejście pozwala na traktowanie biblioterapii jako procesu ułatwiającego samowychowanie, które generowane jest przez twórcze myślenie jednostki.

 

Odnosząc się do metodyki, biblioterapię stosować można indywidualnie, jak i grupowo. Działania podejmowane w stosunku do grupy osób, to głównie wspólne tworzenie książki oraz wspólne czytanie uwieńczone dyskusją nad zawartymi w niej treściami. Stosując leczenie przy wykorzystaniu literatury, należy mieć na uwadze również to, że nie każda książka, nie wszystkie przypadkowo dobrane pomoce się do tego nadają. Długoletnie doświadczenia pozwoliły dobrać idealne dla konkretnych schorzeń pozycje. Wielu autorów, zajmujących się tą tematyką, poleca różnorodne dzieła wywierające wpływ na każdy z aspektów funkcjonowania człowieka w społeczeństwie. W niniejszym artykule zaprezentowane zostaną jedynie nieliczne z całej gamy, bowiem na przedstawienie całości zbiorów konieczne byłoby opracowanie nie mieszczące się w ramach krótkiego artykułu. Interesującym zestawieniem jest propozycja W. Szulc, która polecając konkretną pozycję, wskazuje na możliwości jej zastosowania. I tak:

  • Wobec osób pracujących nad doskonaleniem samorealizacji oraz pracy nad rozwojem własnej osoby polecane są książki autorstwa E. de Amicis „Chata wuja Toma”, „Dzieci wśród nocy” czy „Serce”.
  •  Na warsztaty poświęcone rozwojowi świadomości związanej z zagadnieniem niepełnosprawności polecane są między innymi książki: „Słońce świeci dla wszystkich” autorstwa J. Criscuolo, „Poza granicą skargi – dzienniki” I. Kowalczyka oraz „Tajemniczy szyfr” N. Faulkner’a.
  • Tematyka rehabilitacji powypadkowej dobrze uzmysławiana jest przez I. Krzywicką na łamach książki pod tytułem „Wichura i trzciny”. Dużo polecanych przez autorkę pozycji wykazuje odpowiednie predyspozycje do pracy nad uświadamianiem podstawowych i głównych wartości życiowych takich jak: Bóg, wiara, miłość, istota człowieczeństwa czy poczucia osobistego szczęścia. Zalicza się do nich między innymi pozycje E. Fromm’a „O sztuce miłości”, M. Quoist „Modlitwa i czyn”, czy Ł. Wasiak „Magda, Piotr i Paweł”.

 

Jak wskazano powyżej, na jakość i efekty wynikające z prowadzonej biblioterapii, niewątpliwy wpływ ma dokonanie wyboru odpowiedniej literatury. Jej dobór powinien być adekwatny do celu jaki zamierza się osiągnąć, do wieku osoby, bądź grupy osób, z którymi prowadzona będzie terapia, ale również do potrzeb i możliwości percepcyjnych pacjentów.

Karol Kozicki

 

 

Literatura:

Borecka I., Biblioterapia – nowa szansa książki., Olsztyn 1992r.

Borecka I., Biblioterapia: teoria i praktyka., Poznań 2001r.

Głąbiowski K., Świderski B., Więckowska H., Encyklopedia współczesnego bibliotekarstwa polskiego., Wrocław 1976 r., s.81

Konieczna E. J., Arteterapia w teorii i praktyce., Kraków 2003r.

Szulc W., Sztuka i terapia., Warszawa 1993r.

Brak komentarzy do: “BIBLIOTERAPIA”

Dodaj komentarz:

`

 

Poradnik

Artykuły

Podział na województwa

Polecane obiekty

Niepełnosprawni w instytucjach kultury – Łukasz Rudziński

Niepełnosprawni w instytucjach kultury – Łukasz Rudziński

Polecamy artykuł Łukasza Rudzińskiego, l.rudzinski@trojmiasto.pl   Czy osoby niepełnosprawne mogą sprawnie i szybko dostać się na wydarzenia kulturalne w trójmiejskich instytucjach kultury? Postanowiliśmy przyjrzeć się udogodnieniom w poszczególnych placówkach, konfrontując …

Środowiskowe domy samopomocy – informator

Środowiskowe domy samopomocy – informator

Środowiskowe domy samopomocy, zwane inaczej ośrodkami wsparcia, służą budowaniu sieci oparcia społecznego i przygotowują do życia w społeczeństwie oraz funkcjonowania w środowisku. Są przeznaczone dla osób przewlekle, psychicznie chorych

ŚDS w Krośnie

ŚDS w Krośnie

Środowiskowy Dom Samopomocy przy ulicy Kletówka 7a, został utworzony Uchwałą NR XL VIII/1066/2002 Rady Miasta Krosna z dnia 7 października 2002 roku. Celem działalności jest świadczenie usług opiekuńczych osobom z …

Sonda

Jak podoba Ci się nasza strona?

Newsletter

Newsletter

Jeżeli chcesz otrzymywać najnowsze wiadomości z naszego serwisu, zapisz się!

Tagi

Najnowsze ogłoszenia

Dam pracę

Agencja Pracy Tymczasowej Netkadra (nr 13630) poszukuje dla swojego Klienta pracownika na stanowisko: Pracownik Centrum Obsługi Telefonicznej Miejsce pracy: praca zdalna Mile widziane doświadczenie na podobnym stanowisku i orzeczenie o …

Izabela Dębicka – „WARSZTATY Z MUZYKOTERAPII I KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ”

MUZYKOTERAPIA W KRAKOWIE. OSTATNIE MIEJSCA. ZAPRASZAMY! === UWAGA! Rusza nabór do VIII EDYCJI „WARSZTATÓW Z MUZYKOTERAPII I KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ” Szkolenia skierowane do nauczycieli, pedagogów, psychologów, psychoterapeut

Najnowsze na forum

No items, feed is empty.

Ta strona wykorzystuje pliki cookies m.in. do celów statystycznych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach swojej przeglądarki.

Zaakceptuj cookies Więcej informacji