Środowiskowe Domy Samopomocy - strona główna
Dziś mamy: 2014.10.24, imieniny obchodzą: Rafal, Marcin

Charakterystyka zaburzeń osobowości (według klasyfikacji ICD-10)

Charakterystyka zaburzeń osobowości (według klasyfikacji ICD-10)

Zgodnie z Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD) wyróżnia się następujące postaci zaburzeń osobowości:
• Osobowość paranoiczna;
• Osobowość schizoidalna;
• Osobowość dyssocjalna;
• Osobowość chwiejna emocjonalnie;
• Osobowość histrioniczna;
• Osobowość anankastyczna;
• Osobowość lękowa;
• Osobowość zależna;
• Oraz inne bliżej nieokreślone zaburzenia osobowości.

 

Dokładna analiza opisu klinicznego powyżej przedstawionych zaburzeń pozwala na wyeliminowanie lub zdiagnozowanie określonego zaburzenia. Do zdiagnozowania jednak konieczne jest stwierdzenie występowania przynajmniej trzech cech prezentowanych w opisie danego zaburzenia.
Wobec tego osobowość paranoiczna charakteryzuje się następującymi właściwościami:

• Nieakceptowanie niepowodzeń oraz brak akceptacji ze strony środowiska zewnętrznego;
• Skłonność do wydłużonego w czasie przeżywania przykrości;
• Nadwrażliwość – nadmiernie pobudzone odbieranie i doznawanie wrażeń (sensytywność);
• Podejrzliwość oraz tendencja do fałszywego wyobrażenia rzeczywistości, poprzez odbieranie neutralnych lub przyjaznych bodźców otoczenia jako podejrzanych lub mających zaszkodzić;
• Nieadekwatne do realnych potrzeb domaganie się własnych praw oraz fanatyczna obrona własnych przekonań;
• Powtarzające się nieustannie, bezpodstawne podejrzenia dotyczące wierności seksualnej partnera życiowego;
• Przecenione poczucie własnej wartości;
• Zawzięta, wytrwała mimo częstych niepowodzeń realizacja wytyczonych celów;
• Pogrążanie się tworzenie spiskowych teorii, dotyczących własnej osoby jak i otoczenia.

 

 

O osobowości schizoidalnej natomiast świadczą cechy takie jak:

• Ucieczka przed bliskimi kontaktami emocjonalno – społecznymi, tendencja do życia w samotności;
• Brak umiejętności rozumienia uczuć, pragnień oraz oczekiwań innych ludzi;
• Ograniczona umiejętności okazywania uczuć oraz odczuwania przyjemności;
• W odniesieniu do otoczenia zdystansowana postawa, brak poczucia solidarności z obowiązującymi normami społecznymi;
• Częste fantazjowanie oraz zamykanie się w własnym wewnętrznym świecie;
• Występowanie lękowych reakcji w kontaktach interpersonalnych.

 

 

Osobowość dyssocjalną wyróżniają nieco inne właściwości, do których zalicza się:

• Nieumiejętność angażowania się w związki emocjonalne oraz uczuciowe z innymi osobami;
• Traktowanie życia seksualnego wyłącznie przedmiotowo;
• Nieodpowiedzialność oraz brak poczucia akceptacji dla jakichkolwiek norm i zasad społecznych;
• Brak przejawów odraczania satysfakcji. Nagroda, czy pożądana rzecz, przyjemność musi być na już i teraz;
• Częste występowanie zachowań odbieranych przez otoczenie za antyspołeczne;
• Ograniczone poczucie wstydu i winy;
• Częstym objawem jest również niszczenie swych dotychczasowych osiągnięć;
• Brak umiejętności planowania celów odległych w czasie;
• Nieumiejętność przewidywania efektów swoich działań;
• Problemy z wyciąganiem wniosków z własnych doświadczeń;
• Nietrwałość oraz zmienność w dążeniu do wyznaczonych celów;
• Stosunkowo sprawny iloraz inteligencji;
• Brak wyraźnej granicy między prawdą a fikcją;
• Ograniczone poczucie lęku;
• Rzadko spotykana reakcja na działanie alkoholu;
• Bardzo częste wyrażanie wobec otoczenia myśli samobójczych;
• Skłonności do samookaleczenia.

 

Powyższe cechy dyssocjalnych zaburzeń osobowości obejmują ponadto zaburzenia takie jak: osobowość amoralną, antysocjalną, socjopatyczną, psychopatyczną oraz nieprawidłową. Dla właściwego zdiagnozowania zaburzeń, konieczne jest wcześniejsze wykluczenie nerwicy, zespołów psychotycznych, czy upośledzenia umysłowego.

 

Kolejnym zaburzeniem osobowości jest chwiejność emocjonalna. Na ten typ zaburzeń składają się dwa inne. Pierwszym są zaburzenia impulsywne, drugim natomiast z pogranicza borderline.

 

Mówiąc o typie impulsywnym charakterystycznym osobowości chwiejnej emocjonalnie wymienia się cechy takie jak:

• Częsta zmienność nastroju, smutek przygnębienie bardzo szybko przeradza się w radość i odwrotnie;
• Często również stwierdza się występowanie natężonej drażliwości;
• Tendencja do wyrażania skrajnych emocji, odczuć od gniewu, czy nienawiści do uwielbienia;
• Występowanie nieprzewidywalnych zachowań, które mogą zagrażać otoczeniu;
• Próby krytykowani i niwelowania zachowań impulsywnych przez otoczenie kończą się ich podtrzymywaniem.

 

 

Osobowość z pogranicza borderline natomiast charakteryzuje się:

• Lęk przed odrzuceniem oraz usilne podejmowanie działań jemu zapobiegających;
• Niestabilne choć bardzo intensywne związki emocjonalne z innymi ludźmi;
• Brak kontroli nad zachowaniami emocjonalnymi;
• Często występujące zachowania gwałtowne;
• Niezrównoważenie emocjonalne;
• Zaburzenia tożsamości – niejasny, zaburzony obraz samego siebie;
• Impulsywność, którą zauważa się przynajmniej w dwóch sferach potencjalnie autodestruktywnych (seks, używanie substancji psychoaktywnych, wydawanie pieniędzy itp.);
• Trudności na płaszczyźnie kontrolowania gniewu;
• Przelotne występowanie myśli paranoicznych;
• Nieustające poczucie wewnętrznej pustki.

 

 

Wśród kolejnych zaburzeń wymienia się osobowość histrioniczną, właściwe której są następujące zachowania:
• Niestabilność uczuciowa;
• Stawianie siebie w centrum zainteresowań, dążenie do zwracania na siebie uwagi;
• Niestabilność emocjonalna;
• Myślenie życzeniowe;
• Tendencje do dramatyzowania;
• Podatność na wpływy otoczenia oraz zależność od niego;
• Życie w świecie bujnej wyobraźni, fantazji i marzeń;
• Postawa nacechowana żądaniami, oczekiwaniami skierowanymi wobec innych;
• Manipulowanie innymi dla własnych korzyści;
• Uwidaczniające się zachowania erotyczne tj. uwodzenie czy nadpobudliwość seksualna;
• Wykorzystywanie własnego wizerunku fizycznego dla zwrócenia na siebie uwagi;
• Traktowanie związków emocjonalnych za bardziej intymne niż ma to realnie miejsce;
• Niedopuszczanie do krytyki.

 

 

W literaturze psychiatrycznej wymienia się ponadto osobowość anankastyczną, której głównymi przejawami są:

• Nadmierne i przesadne kontrolowanie poczucia własnej odpowiedzialności i obowiązku;
• Brak tolerancji w odniesieniu do wykraczania poza przyjęte, sztywne zasady moralne;
• Sumienność w działaniu stawiana jest ponad odpoczynkiem i róznego rodzaju przyjemnościami;
• Nieustanne zmierzanie do osiągnięcia maksimum perfekcji;
• Pedantyczność;
• Drobiazgowe organizowanie przestrzeni w swoim otoczeniu tj. szczegółowe dokumentowanie, katalogowanie, układanie itp.;
• Nieustanna wątpliwość powodująca ciągłe kontrolowanie samego siebie, np. wracanie do domu celem upewnienia się czy drzwi zostały zamknięte, czy żelazko wyłączone itp.
• Okazywanie sztywności i uporu
• Nieumiejętność rozstania się ze starymi przedmiotami, choćby były zupełnie zużyte i bezużyteczne.

 

 

Kolejnym zaburzeniem osobowości jest występująca często osobowość lękowa, której właściwe są następujące zachowania:

• Nieustanna samokontrola własnego zachowania
• Poczucie niepokoju, napięcia, lęku, niepewności, nieśmiałości oraz niskiej wartości;
• Dążenie do zapewnienia sobie akceptacji i uznania i jednoczesne trudności a tolerowaniu krytyki oraz odrzucenia;
• Wstrzymywanie się od związków intymnych z obawy przed zawstydzeniem lub odrzuceniem;
• Poczucie własnej niekompetencji i niższości względem innych;

 

 

Ostatnim zaburzeniem wymienianym na liście ICD-10 jest osobowość zależna. Przejawia się ona:

• Trudnościami w samodzielnym podejmowaniu codziennych decyzji;
• Skłonnością do zrzucania z siebie odpowiedzialności za większość sfer życia;
• Pokornym i biernym podporządkowywaniu się działaniom otoczenia;
• Lękiem przed porzuceniem przez osoby bliskie;
• Brakiem asertywności i uległością wobec wymagań i życzeń innych osób, zwłaszcza autorytatywnych;
• Nieustannym oczekiwaniem wsparcia psychicznego od innych;
• Ciągłe poszukiwanie nowych związków, co ma stanowić zabezpieczenie w razie utraty opieki ze strony innych osób.

 

 

Według klasyfikacji International Classification of Diseases (ICD-10) zaburzenia osobowości są zaburzeniami struktury ludzkiego charakteru oraz wyrażania siebie w otoczeniu. Ich początek diagnozuje się zwykle w okresie późnego dzieciństwa a przebieg widoczny jest w ciągu całego życia.

Karol Kozicki

 

 

Literatura:
Jakubik A., Zaburzenia osobowości., w: (red.) A. Bilikiewicz, Psychiatria., Warszawa 2011., s. 414-427.
Nasze-choroby.pl Podział zaburzeń osobowości wg ICD-10., http://nasze-choroby.pl/?act=statki&arty=689&opt=czytaj&id=416

Brak komentarzy do: “Charakterystyka zaburzeń osobowości (według klasyfikacji ICD-10)”

Dodaj komentarz:

`

 

Poradnik

Artykuły

Podział na województwa

Polecane obiekty

ŚDS w Olsztynie (Królowej Jadwigi )

ŚDS w Olsztynie (Królowej Jadwigi )

Środowiskowy Dom Samopomocy „Dworek” jest placówka pobytu dziennego, przeznaczoną dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Zapewniamy pomoc przy rozwiązywaniu problemów życia codziennego poprzez udział w treningach przygotowujących do samodzielnego życia, podjęcia …

ŚDS w Krośnie

ŚDS w Krośnie

Środowiskowy Dom Samopomocy przy ulicy Kletówka 7a, został utworzony Uchwałą NR XL VIII/1066/2002 Rady Miasta Krosna z dnia 7 października 2002 roku. Celem działalności jest świadczenie usług opiekuńczych osobom z …

Sonda

Jak podoba Ci się nasza strona?

Newsletter

Newsletter

Jeżeli chcesz otrzymywać najnowsze wiadomości z naszego serwisu, zapisz się!

Tagi

Najnowsze ogłoszenia

Kinga Grynkiewicz

Szukam pracy na terenie powiatu Łobeskiego jako terapeuta zajęciowy lub opiekunka, jestem świeżo po szkole zdałam egzaminy śpiewająco odbyłam 1,5 roku praktyk w tym zawodowych. Miałam praktyki w DPS, ŚDS, …

justyna

szukam pracy jako opiekunka do starszej osoby chodzącej w za mośćiu ukończony mam staż jako asystent osoby niepełnosprawnej i studium asystenta ukończony mam i studium opiekun w domu pomocy społecznej

Najnowsze na forum

No items, feed is empty.

Ta strona wykorzystuje pliki cookies m.in. do celów statystycznych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach swojej przeglądarki.

Zaakceptuj cookies Więcej informacji