Środowiskowe Domy Samopomocy - strona główna
Dziś mamy: 2017.12.15, imieniny obchodzą: Nina, Celina

PEDAGOGIKA SPECJALNA I JEJ ZASTOSOWANIE

Pedagogika specjalna jest dziedziną naukową, której źródeł należy szukać w odległej historii. Analizując pod tym kontem poszczególne epoki historyczne, jej przejawy dostrzega się już w dobie starożytności. Wszędzie bowiem, gdzie istnieją jakiekolwiek wzmianki dotyczące wychowania można mówić, również o wychowaniu specjalnym. U podstaw każdej społeczności ludzkiej najistotniejszą funkcją, umożliwiającą przetrwanie jest wychowanie. Jako takie, dotyczy ono przekazywania podstawowych cech i właściwości, niezbędnych w codziennym życiu. Jest niejako przekazywaniem osobie odpowiednich wzorców i wartości, które nadają sensu ludzkiemu życiu. Należy jednak mieć na uwadze, że niekiedy nie sposób uniknąć specjalnych form wychowawczych. Już w starożytności zauważono konieczność różnicowania form wychowawczych, zależnie od potrzeb wychowanka. Platon, filozof żyjący w IV w.p.n.e. dostrzegając problem „wykolejenia” niektórych chłopców, zachęcał do organizowania specjalnych domów, w których można byłoby lepiej organizować procesy wychowawcze. Również Herodans, żyjący w III w.p.n.e., w swym dziele pod tytułem „Bakałarz” opisując problem „wykolejenia” chłopca, dał całą wykładnię metod wychowawczych, które inspirowały pedagogów na przestrzeni wielu lat.

 

Są to jednak wzmianki wskazujące jedynie na praktyczne zastosowanie tej dziedziny naukowej. O jej teoretycznym rozwoju usłyszy się wiele wieków później. Mimo, iż w XVIII wieku występowało już zainteresowanie zwłaszcza w środowisku lekarskim niepełnosprawnością oraz pojawiały się pierwsze ośrodki specjalne, to teoretyczne ukształtowanie pedagogiki specjalnej, jako dziedziny naukowej, miało miejsce dopiero w drugiej połowie XIX wieku. Z tego również okresu pochodzą pierwsze prace teoretyczne dotyczące pedagogiki specjalnej.

 

Działania ukierunkowane na pomoc osobom niepełnosprawnym rozmachu nabrały dopiero po zakończeniu pierwszej wojny światowej. Zaczęto wówczas dostrzegać wyrazistość tego problemu. Tworzono coraz więcej zinstytucjonalizowanych ośrodków, dzięki czemu stworzono ugruntowaną podstawę teoretyczną pedagogiki specjalnej.

 

Według Nowego Słownika Pedagogicznego pedagogika specjalna to inaczej „pedagogika rewalidacyjna, pedagogika lecznicza, dyscyplina pedagogiczna zajmująca się teorią oraz praktyką kształcenia i wychowania osób z odchyleniami od normy. W zależności od rodzaju badanych braków rozwojowych wyróżnia się kilka działów pedagogiki specjalnej”:

  • logopedia (gr. logos-słowo, nauka; pais-dziecko), będąca dyscypliną naukową, która zajmuje się mową dziecka. Dokładniej przekazywaniem i odbiorem informacji słownych oraz ich stroną dźwiękową. Ponadto na logopedię składają się: fonetyka, rozwój mowy dziecka, percepcja mowy, nauczanie mowy głuchych i głuchoniemych, patologia mowy, teoria i praktyka żywego słowa;
  • oligofrenopedagogika, która zajmuje się podstawami teoretycznymi jak i praktycznymi wychowania i edukacji dzieci z opóźnionym rozwojem umysłowym;
  • surdopedagogika obejmująca podstawy teoretycznego i praktycznego wychowania oraz kształcenia osób głuchych i głuchoniemych;
  • tyflopedagogika (gr. tyflos – ślepy), również jest działem pedagogiki specjalnej, zajmującym się wychowaniem i nauczaniem osób z niepełnosprawnością narządu wzroku, dotyczy niewidomych i niewidzących;
  • defektologia, która jako główny przedmiot przyjmuje wychowanie i edukację dzieci zaniedbanych moralnie, o których potocznie mówi się „trudne dzieci”. Do tej grupy osób zalicza się dzieci niedorozwinięte umysłowo, głuchonieme oraz ociemniałe;
  • pedagogika resocjalizacyjna, jest to bardzo szeroki dział, który zajmuje się zagadnieniami wychowania i nauczania osób dorosłych, młodzieży oraz dzieci, które są niedostosowane społecznie, wykolejone lub zagrożone wykolejeniem.

[W. Okoń, Nowy słownik pedagogiczny., Warszawa 2004r.]

 

Pedagogika specjalna jest więc nauką o wychowaniu oraz nauczaniu osób odbiegających od normy psychofizycznej. Do przedmiotu jej badań zalicza się osoby, które zostały dotknięte jakimkolwiek defektem stanu zdrowia fizycznego czy psychicznego, a ich rozwój jest znacznie utrudniony lub nawet nieodwracalnie ograniczony. Interdyscyplinarna korelacja dziedzin należących do pedagogiki specjalnej, czyni ją dyscypliną bardzo rozbudowaną. Dlatego też zasadne jest podjęcie dłuższej refleksji nad poszczególnymi działami na łamach odrębnych artykułów.

   Karol Kozicki

 

Literatura

Okoń W., Nowy słownik pedagogiczny., Warszawa 2004r., s.303; 225; 286; 392; 431; 75.

Chodakowska M., Pedagogika specjalna wobec potrzeb teraźniejszości i wyzwań przyszłości., Lublin 1998r.

Lipkowski O., Pedagogika specjalna., Warszawa 1979r.

Brak komentarzy do: “PEDAGOGIKA SPECJALNA I JEJ ZASTOSOWANIE”

Dodaj komentarz:

`

 

Poradnik

Artykuły

Podział na województwa

Polecane obiekty

„Sektor 3.0” został Niepelnosprawnik.pl – wyszukiwarka miejsc dostępnych dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności

„Sektor 3.0” został Niepelnosprawnik.pl – wyszukiwarka miejsc dostępnych dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności

We wspomnianej wyszukiwarce osoby z niepełnosprawnością znajdą prawie 12 tys. dostępnych dla siebie miejsc, niezbędnych każdemu w codziennym życiu. Niepełnosprawnik obecny jest w kilku większych miastach, m.in. w Poznaniu, Toruniu, …

Robot dla osoby niepełnosprawnej

Robot dla osoby niepełnosprawnej

Osoby niepełnosprawne zyskają teraz pomoc podczas jednej z bardzo istotnych czynności dnia codziennego. Spożywanie posiłków w przypadku niemożliwości wykonania tej czynności samodzielnie angażuje czas opiekuna. Istotny jest jednak nie tylko

Poznań: wystawa „O piękna niepełnosprawności!”

Poznań: wystawa „O piękna niepełnosprawności!”

Galeria Miejska Arsenał zaprasza na wystawę Marca Tobiasa Winterhagena. Galeria Miejska Arsenał zaprasza na wystawę Marca Tobiasa Winterhagena, której tematem przewodnim jest niepełnosprawność. Wernisaż zaplanowano na 21 listopada o go

Sonda

Jak podoba Ci się nasza strona?

Newsletter

Newsletter

Jeżeli chcesz otrzymywać najnowsze wiadomości z naszego serwisu, zapisz się!

Tagi

Najnowsze ogłoszenia

Dam pracę

Agencja Pracy Tymczasowej Netkadra (nr 13630) poszukuje dla swojego Klienta pracownika na stanowisko: Pracownik Centrum Obsługi Telefonicznej Miejsce pracy: praca zdalna Mile widziane doświadczenie na podobnym stanowisku i orzeczenie o …

Izabela Dębicka – „WARSZTATY Z MUZYKOTERAPII I KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ”

MUZYKOTERAPIA W KRAKOWIE. OSTATNIE MIEJSCA. ZAPRASZAMY! === UWAGA! Rusza nabór do VIII EDYCJI „WARSZTATÓW Z MUZYKOTERAPII I KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ” Szkolenia skierowane do nauczycieli, pedagogów, psychologów, psychoterapeut

Najnowsze na forum

No items, feed is empty.

Ta strona wykorzystuje pliki cookies m.in. do celów statystycznych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach swojej przeglądarki.

Zaakceptuj cookies Więcej informacji