Środowiskowe Domy Samopomocy - strona główna
Dziś mamy: 2017.09.19, imieniny obchodzą: January, Konstancja

Pojęcie niepełnosprawności intelektualnej

Tizard (1971, s.16) podaje, że termin niepełnosprawności intelektualnej zamiennie stosowany jest z pojęciami – „upośledzenie umysłowe”, „niedorozwój umysłowy”, „obniżona bądź osłabiona sprawność umysłowa”, a także „oligofrenia”. Jako jeden z pierwszych definicję oligofrenii próbował sformułować Kraepelin w 1915 roku.

 

Sękowska (2001, s. 114) wskazuje na trzy podejścia do definiowania upośledzenia umysłowego:

1. Kliniczno- medyczne- upośledzenie traktuje się, jako objaw choroby, zwraca się uwagę na etiologię i patogenezę. W podejściu medycznym używa się terminu oligofrenia (gr. oligos- mały, phren- umysł). Sękowska (2001, s.116) do tego punktu widzenia zalicza definicję Korzeniowskiego, który opisuje oligofrenię, jako „wrodzone oraz istniejące od wczesnego dzieciństwa obniżenie zdolności rozwoju intelektualnego, uniemożliwiające lub opóźniające naukę szkolną”.

2. Praktyczne- podejście to ma charakter administracyjno-prawny. Upośledzenie włączane jest do zaburzeń psychicznych.

3. Psychologiczno-społeczne- definicje różnią się tu liczbą oraz rodzajem kryteriów, wg których ocenia się upośledzenie. Do tej grupy zalicza się definicje:
-Tredgolda, który wyróżnia trzy kryteria tj.: wyniki w nauce, inteligencja, przystosowanie
-Dolla, który wyróżnił sześć podstawowych elementów składających się na niedorozwój umysłowy, które należy traktować, jako ściśle ze sobą powiązane i wzajemnie się warunkujące.

Są to: „(1) Niedojrzałość społeczna, (2) spowodowana niską sprawnością umysłową, (3) o charakterze rozwojowym, (4) nieprzemijającą w miarę dojrzewania, (5) pochodzenia konstytucjonalnego i (6) nieodwracalna”
-Mazurkiewicza, który to wyróżnił trzy kryteria: psychologiczne, ewolucyjne i społeczne.
-Skinnera, wymienia on trzy kategorie: nieadekwatne społeczne przystosowanie się, zmniejszona zdolność uczenia się i powolne tempo dojrzewania.

 

A. Clarke (1971, s. 69) podaje, że Amerykańskie Towarzystwo do Badań nad Upośledzeniem Umysłowym wskazało definicję niedorozwoju umysłowego, która pozwala odróżnić go od innych zaburzeń w zachowaniu się jednostki. Definicja ta mówi, że „przez niedorozwój umysłowy rozumie się niższą od przeciętnej ogólną sprawność intelektualną, która powstała w okresie rozwojowym i jest związana z jednym lub więcej zaburzeniami w zakresie: dojrzewania, uczenia się i przystosowania społecznego”.

 

W roku 1994 (por. Sękowska, 2001, s.114) wydano podręcznik diagnostyki i statystyki (DSM- IV), który zawiera trzy kryteria potrzebne, aby można było rozpoznać upośledzenie intelektualne. Kryterium A jest „istotnie niższy niż przeciętny ogólny poziom funkcjonowania intelektualnego”. Kryterium B dotyczy występowania dodatkowych ograniczeń w funkcjonowaniu przystosowawczym przynajmniej w dwóch wymienionych obszarach: komunikacja werbalna, porozumiewanie się, samoobsługa, sprawności intelektualne, radzenie sobie z obowiązkami szkolnymi, kierowanie sobą, troska o zdrowie, praca, sposób spędzania wolnego czasu. Kryterium C mówi o tym, że wyżej wymienione zaburzenia muszą pojawić się do 18 roku życia jednostki.

 

Kirejczyk (1981, s. 65) natomiast definiuje “upośledzenie umysłowe, jako istotnie niższy od przeciętnego w danym środowisku, globalny rozwój umysłowy jednostki, z nasilonymi równocześnie trudnościami w zakresie uczenia się i przystosowania, spowodowany we wczesnym okresie rozwojowym przez czynniki: dziedziczne, wrodzone i nabyte po urodzeniu, wywołujące trwałe zmiany w funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego”.

 

Kostrzewski i Wald (1981, s. 71) dokonali rozróżnienia w terminologii, między pojęciem upośledzenia umysłowego a niedorozwoju umysłowego. W opinii tych autorów „upośledzenie umysłowe to istotnie niższy od przeciętnego ogólny poziom funkcjonowania intelektualnego łącznie z upośledzeniem w zakresie przystosowania się ze zmianami w ośrodkowym układzie nerwowym a niedorozwój umysłowy natomiast (inaczej też oligofrenia) to uszkodzenia i dysfunkcje powstałe w okresie rozwojowym”.

 

H. Spionek (1985) z upośledzeniem wiąże pojecie otępienia inaczej demencji. Dziecko do pewnego momentu rozwija się prawidłowo, jego procesy intelektualne przebiegają w normie. Na skutek procesu chorobowego pojawia się regres, czyli stopniowe obniżanie się poziomu intelektualnego dziecka.

 

Lausch- Żuk (2007) wskazuje na istotę upośledzenia, która zawiera się w kilku istotnych aspektach. Po pierwsze upośledzenie nie dotyka tylko intelektu człowieka, ale rzutuje na szereg innych sfer rozwoju tj. emocje, motoryka, uspołecznienie, percepcja. Po drugie jest to stan, który da się poprzez różne działania i zabiegi poprawić, natomiast nie da się go usunąć z życia jednostki, nie można go wyeliminować. Należy jednak nauczyć się z nim żyć i funkcjonować.

 

Kolejnym istotnym elementem jest fakt, że upośledzenie intelektualne tworzy się do 18 roku życia jednostki, w tzw. okresie rozwojowym. Powoduje je wiele czynników. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że im upośledzenie jest głębsze, tym bardziej za jego występowanie odpowiedzialne są czynniki biologiczne. Czynniki biologiczne wiążą się z uszkodzeniem somatycznym człowieka np. może prowadzić do uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Ostatni aspekt dotyka kwestii upośledzenia intelektualnego, jako wyraźnego obniżenia możliwości intelektualnych i przystosowawczych jednostki.

 

Opracowanie:
Beata Kozłowska

Brak komentarzy do: “Pojęcie niepełnosprawności intelektualnej”

Dodaj komentarz:

`

 

Poradnik

Artykuły

Podział na województwa

Polecane obiekty

Bezpieczny i Aktywny Senior

Bezpieczny i Aktywny Senior

Porozumienie w imieniu MRPiPS sygnowała minister Elżbieta Rafalska, ze strony ZUS podpisała je prezes Zakładu prof. Gertruda Uścińska, a Pocztę Polską reprezentował jej prezes Przemysław Sypniewski. – To porozumienie jest ważne …

Nowy Dom Senior-WIGOR w Witnicy

Nowy Dom Senior-WIGOR w Witnicy

Minister Elżbieta Rafalska 5 stycznia otworzyła nowy Dom Dziennego Pobytu Senior-WIGOR w Witnicy, w woj. lubuskim. Spotkała się też z seniorami, dla których ta placówka powstała. – Nie sztuką jest …

Poznań: wystawa „O piękna niepełnosprawności!”

Poznań: wystawa „O piękna niepełnosprawności!”

Galeria Miejska Arsenał zaprasza na wystawę Marca Tobiasa Winterhagena. Galeria Miejska Arsenał zaprasza na wystawę Marca Tobiasa Winterhagena, której tematem przewodnim jest niepełnosprawność. Wernisaż zaplanowano na 21 listopada o go

Sonda

Jak podoba Ci się nasza strona?

Newsletter

Newsletter

Jeżeli chcesz otrzymywać najnowsze wiadomości z naszego serwisu, zapisz się!

Tagi

Najnowsze ogłoszenia

Dam pracę

Agencja Pracy Tymczasowej Netkadra (nr 13630) poszukuje dla swojego Klienta pracownika na stanowisko: Pracownik Centrum Obsługi Telefonicznej Miejsce pracy: praca zdalna Mile widziane doświadczenie na podobnym stanowisku i orzeczenie o …

Izabela Dębicka – „WARSZTATY Z MUZYKOTERAPII I KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ”

MUZYKOTERAPIA W KRAKOWIE. OSTATNIE MIEJSCA. ZAPRASZAMY! === UWAGA! Rusza nabór do VIII EDYCJI „WARSZTATÓW Z MUZYKOTERAPII I KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ” Szkolenia skierowane do nauczycieli, pedagogów, psychologów, psychoterapeut

Najnowsze na forum

No items, feed is empty.

Ta strona wykorzystuje pliki cookies m.in. do celów statystycznych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach swojej przeglądarki.

Zaakceptuj cookies Więcej informacji