Środowiskowe Domy Samopomocy - strona główna
Dziś mamy: 2017.05.25, imieniny obchodzą: Borysław, Grzegorz

Prawidłowy rozwój mowy

Proces rozwoju mowy zaczyna się przed narodzeniem dziecka, już w łonie matki. Słyszy i rozpoznaje ono jej głos. Minczakiewicz (2007) podkreśla, że mowa nie jest jednak umiejętnością wrodzoną, ale zostaje przyswojona poprzez naśladownictwo. Mowa jest najważniejszym aktem biorącym udział w porozumiewaniu się z innymi osobami i otoczeniem. Na porozumiewanie składają się dwa wiążące się elementy- mówienie (nadawanie) oraz rozumienie (odbiór). Ich prawidłowe funkcjonowanie i współdziałanie zależne są od ośrodkowego układu nerwowego.

Demel (1979) wyróżnia cztery składniki mowy: język, informacja, przekaz informacji, odbiór informacji. Nagórko (1998) natomiast składniki te nazywa następująco: język, mówienie, rozumienie i tekst. Aby móc mówić i mowę rozumieć należy posiadać zdolność posługiwania się tym samym systemem znaków, czyli językiem. Kaczmarek (1988, s. 275) definiuje język (pierwszy składnik mowy), jako „dwuklasowy system, na który składają się symbole samodzielne (wyrazy) i niesamodzielne (morfemy, fonemy, prozodemy). Z drugiej strony język zawiera układ zasad gramatycznych (np. fleksja, składnia, frazeologia), na podstawie, których buduje się i odczytuje teksty”. W strukturze tego systemu, jakim jest język, da się wyróżnić kilka poziomów tj.: fonologia, morfologia, słownictwo, składnia. Język jest odpowiedzialny za to, aby mogło zaistnieć porozumienie. W wielkiej encyklopedii powszechnej Doroszewskiego (1966, s. 124) czytamy, że język jest to zespół znaków (kod), którymi posługuje się dana społeczność. Każdy człowiek musi przyswoić ten system znaków, aby móc rozumieć innych i być rozumianym.
Demel (1979, s. 7) pisze, że język posiada charakterystyczne cechy prozodyczne tj. melodie, akcent, rytm. Język rozwija się wraz z biegiem czasu, na przestrzeni historii da się zauważyć zmiany. Jest one zjawiskiem społecznym, gdyż służy do komunikowania się i prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie. Ma charakter abstrakcyjny, nie odnosi się do konkretów, ale do rzeczy w ogóle. Następnym składnikiem mowy jest informacja, czyli dana treść, komunikat, to, co chcemy przekazać. Trzecim elementem jest przekaz informacji, który następuje w różny sposób, różnymi kanałami. Ostatnim jest odbiór informacji, może to być odbiór słuchowy, dotykowy, wzrokowy. Smith (2009) wskazuje na dwie zasadnicze osoby-nadawcę i odbiorcę, które biorą czynny udział w procesie komunikacji. Komunikacja jest tylko wtedy skuteczna, kiedy przekaz, (czyli informacja) jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy. Autorka wskazuje na występowanie symboli komunikacyjnych, mających na celu przekazanie informacji. Wśród nich są symbole: wokalne-czyli głoski, pisemne-litery, język migowy-gesty.

 

Akt mowy (mówienie i rozumienie), zależny jest od prawidłowego funkcjonowania narządów mowy, oddechu, głosu i słuchu. Niezmiernie ważny jest przebieg wielu procesów w mózgu, odpowiedzialnych za nadawanie i rozumienie komunikatów językowych. Błachnio (2001) podaje, że każda wypowiedź językowa zawiera trzy podstawowe elementy tj. treść, formę językową, substancję ( foniczną, sygnalizowaną i graficzną). W mówieniu możemy wyróżnić kilka aspektów:

a) wypowiedź zawiera pewną treść, która jest aktualizacją słów mających w tej wypowiedzi wystąpić
b) wyrazy podlegają selekcji ze względu na znaczenie, a także użycie ich zgodnie z obowiązującymi w danym języku regułami logiczno-gramatycznymi.
c) następuje proces łączenia głosek w wyrazy, wyrazów w zdania, związanie z wzorcami w mózgu
d) zachodzi analiza i synteza bodźców kierowanych z narządów artykulacyjnych do mózgu
e) dokonuje się aktualizacja bodźców słuchowych- głosek, wyrazów
Według Błachnio (2001) prawidłowa czynność mowy zależna jest od pojawienia się podstawowych zjawisk, ściśle związanych z funkcjonowaniem różnych płatów mózgu:
1) Słuch fonematyczny- psycholingwistyczna umiejętność różnicowania głosek. Słuch ten jest niezbędny w procesie mówienia i rozumienia wypowiedzi. Odpowiedzialny za niego jest obszar Wernickiego w lewym płacie skroniowym. Zaburzenie tego obszaru mózgu prowadzić może do afazji.
2) Słuchowa pamięć słowna- jest odpowiedzialna za zatrzymywania wzorców słownych w pamięci słuchowej. Niezbędna jest do zaistnienie czynności mówienia, rozumienia i zapisywania wypowiedzi. Za pamięć słuchową odpowiedzialna jest okolica poniżej obszaru Wernickiego, w płacie skroniowym.
3) Analiza i synteza artykulacyjnych doznać czuciowych- zdolność przekazywania za pomocą dróg nerwowych, pewnych informacji pochodzących z narządów artykulacyjnych (obwodowych- np. języka, warg) do mózgu. Za tę czynność odpowiedzialny jest płat ciemieniowy
4) Sekwencyjna organizacja narządów artykulacyjnych- zdolność płynnego i odpowiednio uporządkowanego wykonywania ruchów artykulacyjnych podczas wypowiadania słów oraz zdań. Za tę czynność odpowiada ośrodek Broca, znajdujący się tylnodolnej części płata czołowego.
5) Synteza równoczesna- zdolność do prawidłowego zastosowywania związków logiczno-gramatycznych między elementami wypowiedzi słownej. Za tę zdolność odpowiada miejsce łączenia się trzech płatów: potylicznego, skroniowego, i ciemieniowego.
6) Programowanie wypowiedzi słownej – umiejętność tworzenia rozwiniętych wypowiedzi słownych, wcześniej zaplanowanych przez mózg. Za programowanie odpowiada przednia część płata czołowego.

 

Opracowanie:

Beata Kozłowska

Brak komentarzy do: “Prawidłowy rozwój mowy”

Dodaj komentarz:

`

 

Poradnik

Artykuły

Podział na województwa

Polecane obiekty

Poznań: wystawa „O piękna niepełnosprawności!”

Poznań: wystawa „O piękna niepełnosprawności!”

Galeria Miejska Arsenał zaprasza na wystawę Marca Tobiasa Winterhagena. Galeria Miejska Arsenał zaprasza na wystawę Marca Tobiasa Winterhagena, której tematem przewodnim jest niepełnosprawność. Wernisaż zaplanowano na 21 listopada o godz. …

Niepełnosprawni w instytucjach kultury – Łukasz Rudziński

Niepełnosprawni w instytucjach kultury – Łukasz Rudziński

Polecamy artykuł Łukasza Rudzińskiego, l.rudzinski@trojmiasto.pl   Czy osoby niepełnosprawne mogą sprawnie i szybko dostać się na wydarzenia kulturalne w trójmiejskich instytucjach kultury? Postanowiliśmy przyjrzeć się udogodnie

Bezpieczny i Aktywny Senior

Bezpieczny i Aktywny Senior

Porozumienie w imieniu MRPiPS sygnowała minister Elżbieta Rafalska, ze strony ZUS podpisała je prezes Zakładu prof. Gertruda Uścińska, a Pocztę Polską reprezentował jej prezes Przemysław Sypniewski. – To porozumienie jest ważne …

Sonda

Jak podoba Ci się nasza strona?

Newsletter

Newsletter

Jeżeli chcesz otrzymywać najnowsze wiadomości z naszego serwisu, zapisz się!

Tagi

Najnowsze ogłoszenia

Dam pracę

Agencja Pracy Tymczasowej Netkadra (nr 13630) poszukuje dla swojego Klienta pracownika na stanowisko: Pracownik Centrum Obsługi Telefonicznej Miejsce pracy: praca zdalna Mile widziane doświadczenie na podobnym stanowisku i orzeczenie o …

Izabela Dębicka – „WARSZTATY Z MUZYKOTERAPII I KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ”

MUZYKOTERAPIA W KRAKOWIE. OSTATNIE MIEJSCA. ZAPRASZAMY! === UWAGA! Rusza nabór do VIII EDYCJI „WARSZTATÓW Z MUZYKOTERAPII I KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ” Szkolenia skierowane do nauczycieli, pedagogów, psychologów, psychoterapeut

Najnowsze na forum

No items, feed is empty.

Ta strona wykorzystuje pliki cookies m.in. do celów statystycznych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach swojej przeglądarki.

Zaakceptuj cookies Więcej informacji