Środowiskowe Domy Samopomocy - strona główna
Dziś mamy: 2017.06.26, imieniny obchodzą: Jan, Paula

Zaburzenia rozwoju mowy cz. 2

Rozpatrując podział zaburzeń mowy możemy wyróżnić dwa podstawowe kryteria ich podziału:

•Ze względu na etiologię, czyli przyczyny powstałych trudności
•Ze względu na objawy – (symptomatologię)

Styczek (1970, s. 55) przedstawia podział zaburzeń mowy ze względu na etiologię. Według autorki zaburzenia mogą być pochodzenia zewnętrznego, (czyli inaczej egzogennego) lub pochodzenie wewnętrznego (endogennego). Do pierwszej grupy zalicza ona te, które są spowodowane przez czynniki środowiskowe i wychowawcze. Do drugiej natomiast grupy należą wszystkie zaburzenia spowodowane trudnymi do stwierdzenia patomechanizmami, które autorka określa, jako wady.

Do zaburzeń endogennych Styczek (1970, s. 55) zalicza:
•Oligofazję- zaburzenia mowy związane z upośledzeniem intelektualnym
•Schizofazję- zaburzenia związane z chorobami psychicznymi
•Nerwice mowy-afonia, zaburzenia tempa mowy, mutyzm
•Jąkanie, będące w grupie nerwic
•Afazję- spowodowana uszkodzeniem tych obszarów kory mózgowej, które są odpowiedzialne za przebieg procesu mowy
•Dyzartrię (anartię) – powstającą na skutek uszkodzenia dróg i ośrodków unerwiających narządy mowy
•Dysglosję- powstałą na skutek wadliwej budowy narządów mowy( np. wada zgryzu, rozszczep podniebienia)

 

Kaczmarek (1988, s. 238) przedstawia inną klasyfikację zaburzeń mowy, za podstawę do podziału przyjmuje wypowiedź i jej trzy elementy: treść, formę językową i substancję foniczną. Jest to tzw. klasyfikacja objawowa, inaczej symptomatologiczna.

 

Zniekształcenia treści, jak zaznacza Kaczmarek (1988, s. 238) charakteryzuje zaburzenie w procesie abstrakcji i uogólniania, logiczne zakłócenia w budowie tekstów oraz nieodpowiednie ukierunkowanie w myśleniu( Kaczmarek 1988, s. 238- 239).

 

Zaburzenia formy, na co wskazuje Kaczmarek (1988, s. 239- 242), dotyczą braku mowy (mówienia i rozumienia), czyli niemoty. Do tej grupy zaliczyć można też zaburzenia spowodowane: wczesnym uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego tj. agramatyzm, późniejszym uszkodzeniem mózgu (afazja), dziedzicznym niedokształceniem mowy (alalia).

Zaburzenia substancji, jak podaje Kaczmarek (1988, s. 242), przejawiają się w trzech płaszczyznach:

1) Suprasegmentalnej (rytm, akcent, melodia) – zalicza się do tej grupy takie zaburzenia jak:
-jąkanie, bradylalia, tachylalia, giełkot, zaburzenia głosowe (m.in. bezgłos, dysfonia), rynolalia

2) Segmentalnej (zaburzenia na płaszczyźnie głoskowej) – zaburzenia te powodują następujące wady wymowy:

a) Dyslalia (rodzaje:sensoryczna, środowiskowa, centralna, sprzężona). Polegają one na realizacji fonemów niezgodnie z ustaloną normą. Wyróżniamy następujące odmiany:
-mogilalia- opuszczanie głosek przez dziecko
-paralalia- zastępowanie jednej głoski przez drugą
-dyslalia właściwa- zniekształcanie głosek
b) Dysortofonia- błędy wymowy

3) Zniekształcenia substancji, jednocześnie na obu płaszczyznach: segmentalnej i suprasegmentalnej
-mutyzm- (wybiórczy, całkowity), zamilknięcie na skutek zaburzeń psychicznych
-palatolalia- dyslalia z poszumem nosowym
-hotentotyzm- bełkot

 

W obrębie dyslalii występuje szereg innych zaburzeń artykulacyjnych. Demel (1979, s. 40- 44) podaje następujące:
-seplenienie, czyli nieprawidłowa wymowa głosek s, c, z, dz, sz, cz, dż, ż, dź, ś, ć, ź
-reranie- rotatyzm) – nieprawidłowa wymowa głoski r, zastępowanie jej przez j lub l, może tez być ona całkowicie opuszczona, przyczyną jest niedostateczna sprawność języka
-mowa bezdźwięczna- wymawianie głosek dźwięcznych bezdźwięcznie; wiązadła głosowe wtedy nie drgają np. żaba-szapa; przyczyną jest niesprawność słuchu fonematycznego
-nosowanie- sytuacja, kiedy głoski ustne wymawiane są jak nosowe bądź na odwrót.
Jastrzębowska (2003a, s. 376) podaje również klasyfikacje wypracowane przez foniatrów i neurologów. Foniatrzy uwzględniają poziom uszkodzenia mechanizmów mowy, wyróżniając następujące rodzaje zaburzeń:

1) Zaburzenia obwodowe- np. nieprawidłowa budowa aparatu artykulacyjnego)

2) Zaburzenia mowy pochodzenia ośrodkowego- przyczyną są nieprawidłowości w ośrodkowym układzie nerwowym

Neurolodzy, na co wskazuje Jastrzębowska (2003a), dokonują następującego podziału przyczyn:

1) Zaburzenia związane z uszkodzeniem półkul mózgu

•wrodzony niedorozwój recepcji i ekspresji słownej- wiążą się one najczęściej z brakiem rozwoju dróg nerwowych związanych z mową.
•zaburzenia w następstwie uszkodzeń nabytych- zaburzenia powstałe na skutek uszkodzeń mózgu

2) Zaburzenia dysartyczne, przejawiające się zaburzeniami na płaszczyźnie artykulacji

3) Zaburzenia mowy uwarunkowane organicznym uszkodzeniem obwodowego narządu mowy i słuchu, o podłożu psychogennym.

4) Zaburzenia mowy w niedorozwoju umysłowym i chorobach psychicznych

Zaburzenia mowy u osób upośledzonych i autystycznych

Styczek (1980, s. 419) podaje, że u dzieci uposledzonych intelektualnie występują te same wady mowy co u dzieci pełnosprawnych. Wśród nich wymienia:
•dysglosje-(spowodowaną wadą zgryzu, rozszczepem podniebienia)
•dysartie- (powstałą np. na skutek porażenia mózgowego)
•afazję- (powstałą wskutek uszkodzenia pewnych obszarów kory mózgowej)
•jąkanie
•wady środowiskowe

 

Jak twierdzi Styczek (1980), u dzieci upośledzonych intelektualnie rozwój mowy jest opóźniony. W przypadku upośledzenia umiarkowanego i znacznego, pierwsze wyrazy pojawiają się przeciętnie po 2 roku życia, a pierwsze zdanie ok 3 lat i 7 miesięcy. Styczek dodaje również, że badania wykazują, iż w szkołach na peryferiach, obserwuje się większy odsetek dzieci z zaburzeniami mowy, niż ma to miejsce w mieście. Autorka zaznacza, że częstotliwość występowania wad jest zależne od stopnia upośledzenia. Im głębsza niepełnosprawność tym wady są bardziej skomplikowane, bardziej złożone i nawarstwiają się.

 

Komunikacja werbalna u osób autystycznych jest na zdecydowanie niższym poziomie, niż komunikacja niewerbalna. Bobkowicz- Lewartowska (2005) podkreśla, że przebieg rozwoju mowy charakteryzuje opóźnienie, regres, zahamowanie, bądź całkowite niewykształcenie się. Pojawiające się zaburzenia, autorka nazywa mutyzmem, który może trwać nawet przez całe życie dziecka. Rozumienie mowy jest tu lepsze niż mowa czynna. Nieodłącznym elementem jest pojawienie się obu postaci echolalii: odroczonej i bezpośredniej. Charakterystyczne u tych osób jest odwracanie zaimków, bardzo rzadko posługują się zaimkiem „ja”. Często używają języka metaforycznego, wyrażają nieodpowiednie uwagi i stereotypowe wypowiedzi. Tworzą one neologizmy i nieprawidłowo artykułują. Osoby autystyczne bardzo kompulsywnie zadają pytania, wielokrotnie je powtarzając, sprawiając wrażenie jakby nie dosłyszały.

 

Opracowanie:

Beata Kozłowska

Brak komentarzy do: “Zaburzenia rozwoju mowy cz. 2”

Dodaj komentarz:

`

 

Poradnik

Artykuły

Podział na województwa

Polecane obiekty

„Sektor 3.0” został Niepelnosprawnik.pl – wyszukiwarka miejsc dostępnych dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności

„Sektor 3.0” został Niepelnosprawnik.pl – wyszukiwarka miejsc dostępnych dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności

We wspomnianej wyszukiwarce osoby z niepełnosprawnością znajdą prawie 12 tys. dostępnych dla siebie miejsc, niezbędnych każdemu w codziennym życiu. Niepełnosprawnik obecny jest w kilku większych miastach, m.in. w Poznaniu, Toruniu, …

ŚDS w Krośnie

ŚDS w Krośnie

Środowiskowy Dom Samopomocy przy ulicy Kletówka 7a, został utworzony Uchwałą NR XL VIII/1066/2002 Rady Miasta Krosna z dnia 7 października 2002 roku. Celem działalności jest świadczenie usług opiekuńczych osobom z …

Nowy Dom Senior-WIGOR w Witnicy

Nowy Dom Senior-WIGOR w Witnicy

Minister Elżbieta Rafalska 5 stycznia otworzyła nowy Dom Dziennego Pobytu Senior-WIGOR w Witnicy, w woj. lubuskim. Spotkała się też z seniorami, dla których ta placówka powstała. – Nie sztuką jest …

Sonda

Jak podoba Ci się nasza strona?

Newsletter

Newsletter

Jeżeli chcesz otrzymywać najnowsze wiadomości z naszego serwisu, zapisz się!

Tagi

Najnowsze ogłoszenia

Dam pracę

Agencja Pracy Tymczasowej Netkadra (nr 13630) poszukuje dla swojego Klienta pracownika na stanowisko: Pracownik Centrum Obsługi Telefonicznej Miejsce pracy: praca zdalna Mile widziane doświadczenie na podobnym stanowisku i orzeczenie o …

Izabela Dębicka – „WARSZTATY Z MUZYKOTERAPII I KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ”

MUZYKOTERAPIA W KRAKOWIE. OSTATNIE MIEJSCA. ZAPRASZAMY! === UWAGA! Rusza nabór do VIII EDYCJI „WARSZTATÓW Z MUZYKOTERAPII I KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ” Szkolenia skierowane do nauczycieli, pedagogów, psychologów, psychoterapeut

Najnowsze na forum

No items, feed is empty.

Ta strona wykorzystuje pliki cookies m.in. do celów statystycznych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach swojej przeglądarki.

Zaakceptuj cookies Więcej informacji